My, członkinie i członkowie Demokratycznego Zrzeszenia Studenckiego — studentki i studenci szkół wyższych Rzeczypospolitej Polskiej, w poczuciu wspólnej odpowiedzialności za pomyślność społeczności akademickiej i szkolnictwa wyższego, przekonani o istotnej roli edukacji i nauki dla demokratycznego społeczeństwa przyjmujemy niniejszą Deklarację Programową, zobowiązujemy się realizować zawarte w niej postulaty oraz postępować w duchu przyświecających jej wartości.

1. Opowiadamy się za szkołą wyższą demokratyczną, samorządną i wolnościową.

Wykształcenie jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o tożsamości człowieka, jego miejscu w społeczeństwie i wpływie na rzeczywistość. Dlatego dostęp do studiowania powinien być równy dla wszystkich — nie powinien być uzależniony od czynników pozamerytorycznych: zasobności portfela, statusu społecznego czy miejsca zamieszkania. Edukacja jest prawem, nie towarem. Będziemy walczyć o nieodpłatne szkolnictwo wyższe i sprawiedliwe warunki naboru na studia oraz przeciwko komercjalizacji i prywatyzacji uczelni.

2. Będziemy bronić interesów ekonomicznych i socjalnych studentek i studentów.

W ostatnich latach liczba osób studiujących radykalnie się zwiększyła. Wiele z nich ma problemy z utrzymaniem się na studiach i pokrywaniem kosztów związanych z edukacją. Podejmują nisko wynagradzaną pracę i często są wykorzystywani przez pracodawców. Będziemy walczyć z wyzyskiem, zabiegać o przywrócenie 50% ulgi kolejowej, prawdziwe stypendia, poprawę sytuacji mieszkaniowej, stołówki studenckie, a także wspierać system opieki społecznej i zdrowotnej obejmujący studentki i studentów.

3. Stoimy na stanowisku, że celem edukacji wyższej jest poszukiwanie prawdy.

W tym celu niezbędne jest zapewnienie wolności badań i kształcenia. Uczelnia musi być miejscem sporów i debat, kuźnią wolnej i niedogmatycznej myśli. Treścią badań i nauczania powinny być zagadnienia istotne dla społeczeństwa, uwzględniające potrzeby oraz ambicje studentek i studentów. Funkcjonowanie edukacji pod wyłączne dyktando rynku prowadzi do spłycania przekazywanej wiedzy, eliminowania tzw. „nieopłacalnych” kierunków, a także sprowadza uczelnie do roli przedsiębiorstw produkcyjno-usługowych. Zobowiązujemy się bronić misji szkolnictwa wyższego, jego pro-społecznego charakteru oraz zwalczać próby łamania uczelnianej autonomii.

4. Samorządność i samoorganizacja receptą na deficyt demokracji.

Studentki i studenci to bardzo ważna grupa społeczna, która ma swój głos i prawo do jego prezentowania. Powinni oni mieć także wpływ na funkcjonowanie uczelni. Będziemy działać na rzecz wprowadzenia instytucji uczelnianego referendum, większego udziału studiujących w organach kolegialnych szkół wyższych oraz prawdziwego samorządu, który nie będzie bał się reprezentować studenckich interesów i występować zdecydowanie w ich obronie. Chcemy zachęcać studentki i studentów do społecznego zaangażowania i podejmowania działań na rzecz wspólnych spraw. Czas na ruch studencki z prawdziwego zdarzenia!

5. Równość i solidarność na uczelniach.

Nie ma na nich miejsca na dyskryminację i wykluczanie osób oraz grup ze względu na płeć, orientację seksualną, status majątkowy, niepełnosprawność, pochodzenie etniczne i rasowe, opcję polityczną czy światopogląd. Będziemy kierować się zasadami równości i solidarności. Oznacza to m. in. udzielanie studiującym pomocy w rozwiązywaniu problemów oraz wpieranie w sytuacjach konfliktu z uczelnią. Każda studentka i student, których prawa zostały naruszone, może oczekiwać od nas wsparcia i stosownej interwencji.

6. Studia to szansa, którą należy wykorzystać.

Ten okres powinien służyć rozwijaniu swojej osobowości i zainteresowań, poznawaniu świata oraz innych ludzi. Sama wiedza to nie wszystko, istotna jest również refleksja i świadomość dotycząca otaczającej rzeczywistości. Studentki i studenci powinni mieć możliwość realizowania swoich pasji, twórczej ekspresji i osiągania celów naukowych. Dlatego tak ważne jest dla nas wspieranie i promocja kultury studenckiej, ruchu naukowego, a także promocja sportu i turystyki. Uczelnia powinna kształcić świadomych, myślących krytycznie obywateli, którzy będą uczestniczyć w demokratycznym społeczeństwie.

7. Jesteśmy częścią międzynarodowego ruchu studenckiego.

Razem z naszymi koleżankami i kolegami z innych krajów, występujemy w obronie wolnej i sprawiedliwej edukacji — jednego z podstawowych praw przysługujących człowiekowi. Z niepokojem obserwujemy wdrażanie tzw. procesu bolońskiego. Forsuje on ukrytą komercjalizację szkolnictwa wyższego, a poprzez akcentowanie „konkurencyjności”, prowadzi do nadmiernej ingerencji sektora prywatnego w programy studiów. Zmniejsza też mechanizmy demokratycznej kontroli nad uczelniami i wymusza cięcia kosztów, co odbija się na sytuacji studiujących oraz jakości kształcenia.